Igliczna – góra z sanktuarium ponad Międzygórzem
Igliczna, wznosząca się na około 845–847 m n.p.m., jest jednym z najbardziej charakterystycznych szczytów Masywu Śnieżnika. Leży niedaleko Międzygórza i Wilkanowa, a dzięki stożkowatej sylwetce można ją łatwo rozpoznać z wielu miejsc Kotliny Kłodzkiej.
Choć nie należy do najwyższych gór regionu, od wieków przyciąga turystów i pielgrzymów. Jej wyjątkowość wynika przede wszystkim z położonego poniżej wierzchołka sanktuarium „Maria Śnieżna”, pięknych panoram oraz licznych opowieści o cudownych wydarzeniach.
Warto przy tym odróżnić Igliczną – szczyt górski od Góry Iglicznej – niewielkiej osady położonej na południowym zboczu, w której znajduje się sanktuarium i dawna gospoda dla pielgrzymów.
Historia Iglicznej i figury Matki Bożej
Historia sanktuarium rozpoczęła się w 1750 roku. Wójt Wilkanowa, Krzysztof Veit, wrócił wówczas z pielgrzymki do austriackiego Mariazell. Przywiózł ze sobą kopię czczonej tam figury Matki Bożej z Dzieciątkiem, którą umieszczono pod konarami rozłożystego buka na zboczu Iglicznej.
W 1765 roku okolicę nawiedziła gwałtowna wichura. Potężne drzewo zostało powalone, ale znajdująca się przy nim figura nie uległa zniszczeniu. Mieszkańcy uznali to wydarzenie za niezwykły znak. Rzeźbę przeniesiono w bezpieczniejsze miejsce, a sława Iglicznej zaczęła stopniowo rosnąć.
Dla ochrony figury w latach 1776–1777 wzniesiono drewnianą kaplicę. Wkrótce okazała się ona zbyt mała, ponieważ na Igliczną zaczęło przybywać coraz więcej pielgrzymów. Popularność miejsca wzmacniały opowieści o łaskach i uzdrowieniach przypisywanych modlitwie przed figurą.
Budowa kościoła „Maria Śnieżna”
Kamień węgielny pod budowę murowanej świątyni położono 18 czerwca 1781 roku. Powstał niewielki, późnobarokowy kościół, którego forma doskonale wpisała się w górski krajobraz. Obecnie funkcjonuje on jako Sanktuarium Matki Bożej Przyczyny Naszej Radości „Maria Śnieżna”.
W 1821 roku kościół został powiększony. W tym samym okresie powstała plebania oraz Droga Krzyżowa prowadząca w stronę wierzchołka Iglicznej. Z czasem cały zespół wzbogacił się również o pustelnię i kalwarię.
Rosnąca liczba pielgrzymów stworzyła potrzebę zapewnienia im posiłku i noclegu. W 1880 roku wzniesiono więc gospodę pielgrzymkową. Po II wojnie światowej budynek zmienił funkcję – w 1950 roku utworzono w nim schronisko „Na Iglicznej”.
Związek Iglicznej z Janem Pawłem II
Z sanktuarium związany był Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II. Według opisów historii sanktuarium odwiedzał Igliczną jeszcze jako biskup krakowski. Szczególnym wydarzeniem była koronacja figury Matki Bożej Śnieżnej, której dokonał już jako papież podczas pielgrzymki do Polski w 1983 roku.
Od tego czasu sanktuarium stało się jeszcze bardziej rozpoznawalne. Do dzisiaj pozostaje miejscem kultu maryjnego, ale odwiedzają je także turyści zainteresowani historią, architekturą i widokami.
Czy wejście na Igliczną jest trudne?
Igliczna jest dobrym celem krótkiej lub kilkugodzinnej wycieczki. Prowadzą na nią szlaki między innymi z:
Międzygórza,
Wilkanowa,
Marianówki,
okolic zapory wodnej w Międzygórzu.
Przez osadę Góra Igliczna przebiegają znakowane trasy łączące Wilkanów i Bystrzycę Kłodzką z Międzygórzem.
Podejście nie ma trudności technicznych, jednak na niektórych odcinkach może być dość strome. Zimą i po opadach nawierzchnia może być śliska lub błotnista. W takich warunkach przydają się buty z dobrą podeszwą, kijki trekkingowe, a przy oblodzeniu również raczki.
Samo sanktuarium znajduje się nie na ścisłym wierzchołku, lecz na południowym zboczu, na spłaszczeniu grzbietu. W zależności od źródła jego położenie określane jest na około 770–782 m n.p.m. Do właściwego szczytu Iglicznej pozostaje stamtąd około 300 metrów.
Ciekawostki o Iglicznej
1. Nazwa góry nawiązuje do jej kształtu
Igliczna ma wyraźną, stożkowatą sylwetkę. Polska nazwa kojarzy się z igłą lub ostrym wzniesieniem. Przed 1945 rokiem góra nosiła niemiecką nazwę Spitzberg, którą można przetłumaczyć jako „Spiczasta Góra”.
2. Figura przetrwała upadek potężnego drzewa
Najważniejsza opowieść związana z Igliczną dotyczy wichury z 1765 roku. Buk, pod którym umieszczono figurę, został powalony, lecz sama rzeźba pozostała nieuszkodzona. Dla mieszkańców było to wydarzenie niezwykłe i stało się jednym z fundamentów późniejszego kultu.
3. Sanktuarium nie stoi na samym szczycie
Kościół „Maria Śnieżna” znajduje się poniżej wierzchołka. Wielu turystów kończy wycieczkę przy świątyni, uznając, że dotarli na szczyt. Tymczasem właściwy wierzchołek leży jeszcze kilkaset metrów dalej.
4. Na Iglicznej znajduje się niewielka osada
Góra Igliczna to również oficjalna nazwa małej osady podlegającej administracyjnie pod Wilkanów. Zabudowania skupiają się wokół sanktuarium, plebanii i dawnej gospody. Od 2016 roku Góra Igliczna ma status osady.
5. Sanktuarium tworzy cały zespół zabytkowy
Na Iglicznej znajduje się nie tylko kościół, lecz także plebania, pustelnia, kalwaria i Droga Krzyżowa. Razem tworzą wyjątkowy górski zespół pielgrzymkowy, rozwijany od końca XVIII i w XIX wieku.
6. Nazwa „Maria Śnieżna” nie pochodzi od zimowego klimatu
Choć na Iglicznej śnieg może zalegać długo, określenie „Maria Śnieżna” wiąże się z katolicką tradycją Matki Bożej Śnieżnej. Nawiązuje ona do rzymskiej legendy o śniegu, który miał spaść latem i wskazać miejsce budowy bazyliki Matki Bożej Większej.
7. Igliczna jest znakomitym punktem widokowym
Z okolic sanktuarium rozciąga się panorama na Kotlinę Kłodzką, Rów Górnej Nysy, Góry Bystrzyckie, Góry Orlickie oraz fragmenty Masywu Śnieżnika. Połączenie rozległych widoków z późnobarokową świątynią tworzy jeden z najbardziej rozpoznawalnych krajobrazów okolic Międzygórza.
Legenda Iglicznej
Historia figury ocalałej spod powalonego buka znajduje się na pograniczu udokumentowanych dziejów i miejscowego podania. Zgodnie z tradycją nie był to zwykły zbieg okoliczności, lecz znak szczególnej opieki Maryi nad mieszkańcami okolicznych miejscowości.
Późniejsze opowieści o uzdrowieniach przyciągały na górę kolejnych pielgrzymów. Niewielka kaplica nie mogła ich pomieścić, dlatego zdecydowano się na budowę większej świątyni. Niezależnie od religijnej interpretacji wydarzeń, legendy te miały realny wpływ na rozwój sanktuarium i turystyczną popularność Iglicznej.
Dlaczego warto odwiedzić Igliczną?
Igliczna łączy kilka atrakcji w jednym miejscu: niezbyt trudną wycieczkę górską, późnobarokowy zabytek, tradycję pielgrzymkową i piękne widoki. Można ją odwiedzić podczas osobnej wyprawy albo połączyć spacer z pobytem w Międzygórzu, Wodospadem Wilczki i zaporą wodną.
To góra o niezwykłym charakterze. Nie imponuje wysokością, lecz przyciąga atmosferą. Sanktuarium stojące samotnie na grzbiecie, otoczone lasem i górami, sprawia, że Igliczna pozostaje jednym z najbardziej nastrojowych miejsc całej ziemi kłodzkiej.
